Yemen’de hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmalar, son günlerde yeniden şiddetlendi. Ülkenin batısındaki Taiz ve Hudeyde’de yoğunlaşan çatışmaların Marib, Şebve ve Hadramevt gibi stratejik bölgelere yayılması, 2022’de Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde sağlanan ateşkes sonrasında oluşan görece sakinliğin bozulduğu endişelerini artırdı.
Yerel basında askeri kaynaklara dayandırılan haberlerde, son çatışmalarda hükümet güçleri ve Husilerden çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği veya yaralandığı aktarıldı. Sivil kayıpların da yaşandığı belirtilirken, tarafların kayıplarına ilişkin henüz resmi bir bilanço açıklanmadı.
Çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgeler arasında Taiz’in batısındaki Kedha, Mekbene ve Cebel Habeşi cepheleri bulunuyor.
3 Eylül’de başlayan çatışmaların Müzza çevresine de yayılmasıyla birlikte taraflar topçu sistemleri, füzeler ve insansız hava araçları kullandı. Yerel kaynaklar, Husilerin hükümet güçlerinin mevzilerine yönelik saldırılar düzenlediğini ve Taiz ile batı kıyısındaki bazı noktalara balistik füzeler ve İHA’lar gönderdiğini bildirdi.
Hükümet güçleri ise bazı mevzilerin Husilerin kontrolüne geçmesinin ardından karşı saldırı başlattı. Cebel Numan ve çevresindeki bazı noktalar ile Cebel Habeşi bölgesindeki El-Hazzan Tepesi'nin bir kısmının yeniden kontrol altına alındığı açıklandı.
Muha ve Babulmendeb hattı kritik
Kızıldeniz kıyısında bulunan Muha, Babulmendeb Boğazı'na yakın konumu nedeniyle savaşın önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Başkanlık Konseyi üyesi Tarık Muhammed Abdullah Salih liderliğindeki Ulusal Direniş Güçleri'nin kontrolündeki kent, Husilere karşı mücadele eden güçlerin batı kıyısındaki başlıca askeri noktalarından biri konumunda.
Muha Limanı da hükümet kontrolündeki bölgeler açısından önem taşıyor. Husilerin kontrolündeki Hudeyde Limanı'na alternatif konumundaki limana son dönemde balistik füze ve İHA saldırılarının yanı sıra bomba yüklü teknelerle de saldırılar düzenlendiği bildirildi.
Saldırılarda liman tesisleri, elektrik santralleri, ticari işletmeler ve bazı askeri noktaların hedef alındığı, saldırıların ticari faaliyetleri ciddi biçimde etkilediği belirtildi.
Son olarak Muha kavşağı yakınlarındaki bir lokantaya düzenlenen füze saldırısında bir sivilin öldüğü, en az dört kişinin yaralandığı aktarıldı.
Hudeyde’de yeni göç dalgası
Hudeyde’nin güneyindeki dağlık bölgelerde de çatışmalar devam ediyor. Özellikle Dabas çevresinde yoğunlaşan çatışmaların, Hays ve Carrahi ilçeleri üzerinde kontrol mücadelesine dönüştüğü belirtiliyor.
Bölgenin Kızıldeniz’in güney kıyılarına ulaşan güzergâhlara yakınlığı, Dabas ve çevresini askeri açıdan önemli hale getiriyor.
Çatışmaların yanı sıra topçu ateşi nedeniyle bölgedeki siviller de yerleşimlerini terk etmek zorunda kaldı. Hays, Carrahi ve Cebel Ras çevresindeki köylerden 57 ailenin, yaklaşık 400 kişinin yerinden edildiği bildirildi.
Marib yeniden çatışmaların odağında
Yemen’in orta kesimindeki Marib, sahip olduğu petrol ve doğal gaz kaynaklarının yanı sıra hükümetin kontrolündeki enerji tesisleri ve askeri noktalar nedeniyle savaşın en kritik bölgelerinden biri.
Son günlerde Husilerin Marib’deki bazı askeri kamplara füze ve İHA saldırıları düzenlediği bildirildi. Saldırıların yerinden edilmiş kişilerin bulunduğu bazı kampların yakınına kadar ulaştığı ve sivil kayıplara yol açtığı aktarıldı.
Husiler saldırılarında Suudi Arabistan tarafından gönderilen takviyeleri hedef aldıklarını savunurken, Yemen hükümeti saldırıların hem askeri hem de sivil bölgeleri etkilediğini belirtiyor.
Marib, çatışmaların yanı sıra ülkenin ağır insani krizinin de merkezlerinden biri. Yemen’de milyonlarca kişinin yerinden edildiği belirtilirken, Marib’in 2 milyondan fazla yerinden edilmiş kişiye ev sahipliği yaptığı ifade ediliyor.
Şebve’de petrol sahaları var
Güneydoğudaki petrol zengini Şebve vilayetinde de çatışmalar yeniden hareketlendi.
Husilerin hükümet güçlerinin mevzilerine saldırılar düzenlediği belirtilirken, çatışmaların özellikle Marib sınırındaki Beyhan ilçesi ile Ayn ve Harib çevresinde yoğunlaştığı bildirildi.
Şebve’nin petrol kaynakları ve Marib’e yakın konumu, bölgedeki çatışmaları yalnızca askeri açıdan değil, enerji güvenliği bakımından da önemli hale getiriyor.
Gerilim Hadramevt, Cevf ve Beyda’ya uzandı
Çatışmalar batı ve orta kesimlerle sınırlı kalmadı. Doğudaki Hadramevt vilayetinde bulunan El-Aber askeri kampının da Husilerin saldırılarının hedefi olduğu bildirildi.
Dali vilayetinde temmuz ayından bu yana karşılıklı saldırılar yaşanırken, hükümet güçleri Cevf ve Beyda vilayetlerinde Husilere ait mevzi ve toplanma alanlarının İHA ve topçu saldırılarıyla hedef alındığını açıkladı.
Böylece Yemen’de çatışmalar, ülkenin batı kıyısından doğudaki stratejik bölgelere kadar geniş bir hatta yeniden yoğunlaşmış oldu.
Ateşkes sonrası en ciddi gerilimlerden biri
Yemen’deki son çatışma dalgasının temmuz ayında başlayan saldırıların devamı olduğu belirtiliyor. Ağustos ayında gerilimin Marib, Hadramevt ve Muha’ya kadar yayılmasıyla çatışmaların kapsamı genişledi.
BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, ağustos ayında yaptığı değerlendirmede, ülkenin 2022’deki ateşkes sonrasında geniş çaplı savaşa yeniden sürüklenme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.
Özellikle Babulmendeb ve Kızıldeniz çevresindeki saldırılar, Yemen’deki çatışmanın bölgesel güvenlik ve uluslararası deniz ticareti açısından oluşturduğu riski de artırıyor.
Babulmendeb Boğazı'nın Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki bağlantıyı sağlaması nedeniyle bölgedeki gelişmeler yalnızca Yemen’deki tarafları değil, uluslararası deniz taşımacılığını da yakından ilgilendiriyor.
Yemen’de cephelerin yeniden hareketlenmesi, 2022’de sağlanan ateşkesin ardından oluşan görece sakinliğin ne kadar sürdürülebileceği ve çatışmaların bölgesel bir krize dönüşüp dönüşmeyeceği sorularını yeniden gündeme taşıdı.
