Türkiye’de son dönemde okullarda yaşanan şiddet olayları eğitim dünyasında güvenlik, rehberlik ve okul iklimi tartışmalarını yeniden gündeme taşırken, Eğitim Reformu Girişimi (ERG) yayımladığı yeni çalışmayla dikkat çekici veriler ortaya koydu. “Bağları Sıkılaştırmak: Adil, Güvenli ve Barışçıl Okullar İçin Öneriler” başlıklı çalışmada okul şiddetinin yalnızca bireysel davranışlarla açıklanamayacağı, sosyal ve yapısal nedenlerin de sürecin önemli bir parçası olduğu vurgulandı.
CİNAYETLERDE ARTIŞ
Rapora göre Türkiye’de 15 yaşındaki her dört çocuktan biri okulda çeteleşmeye tanık olduğunu, silah veya bıçak taşıyan öğrenci gördüğünü ifade ediyor. Çalışmada ayrıca çocukların karıştığı cinayet vakalarının son dokuz yılda yüzde 131, uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı suçların ise yüzde 119 yükseldiği belirtildi. Diğer yandan rapora göre mağdur çocuk sayısı da 2020’den 2024’e kadar yüzde 156 artarak 279 bin 620’ye ulaştı.
ÇEVRİMİÇİ GERİLİM
Raporda pandemi sonrası dönemde çocukların dijital ortamlarda daha fazla zaman geçirmesinin de yeni risk alanları oluşturduğu kaydedildi. TÜİK verilerine göre 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91.3’ü internet kullanıyor, yüzde 74’ü dijital oyun oynuyor, yüzde 66.1’i ise sosyal medyada aktif olarak yer alıyor. Çalışmada okul ile dijital dünya arasındaki sınırın giderek silikleştiği belirtilirken, okulda başlayan çatışmaların sosyal medyada devam ettiği, çevrimiçi gerilimlerin ise yeniden sınıf ortamına taşındığı ifade edildi. Özellikle şiddet içeriklerinin görünürlük ve statü aracı haline gelmesinin yeni riskler oluşturduğu kaydedildi. Raporda özellikle erkek çocuklarının hem şiddet olaylarında daha görünür olduğu hem de fiziksel zorbalığa daha fazla maruz kaldığı vurgulandı.
SADECE GÜVENLİK KAMERASI YETMEZ
ERG’nin çalışmasında Mart 2026 itibarıyla 1136 okula sabit polis görevlendirildiği, yaklaşık 22 bin okulda ise giriş-çıkış saatlerinde ekip aracı bulundurulmasının kararlaştırıldığı bilgisi yer aldı. “Güvenli okul ile denetim altındaki okul arasındaki sınır korunmalıdır” denilen raporda okul düzeyinde çok paydaşlı “şiddet önleme komisyonları” kurulması, psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanı sayısının artırılması, rehberlik süreçlerinin güçlendirilmesi ve kriz müdahale mekanizmalarının standartlaştırılması gibi öneriler yer aldı. Tüm öğrencilere ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlanması, sanat ve spor alanlarının güçlendirilmesi, ortak yaşam alanlarının yeniden düzenlenmesi, öğrencilerin dinlenebileceği güvenli alanların artırılması ve sosyal-duygusal öğrenmeye daha fazla zaman ayrılması gerektiği ifade edildi.
