Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen TRT World Forum 2026 kapsamında gerçekleştirilen “Bağlantılılığın Yeni Jeopolitiği: Deniz Yolları, Darboğazlar ve Koridorlar” başlıklı oturumda konuştu.
Türkiye’nin bölgesel gelişmeler karşısında sorumluluk üstlendiğini belirten Fidan, İsrail’in genişleme politikaları ve devam eden saldırılarının komşu ülkeler ile Gazze üzerindeki etkilerine dikkati çekti. Küresel ekonominin dayandığı ticaret ve enerji güzergâhlarının giderek daha fazla riskle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Deniz yolları ve enerji hatlarının siyasi baskı aracı olarak kullanılmaması gerektiğini kaydeden Fidan, “Bir gemi rotası savaş rotası haline gelemez. Bir enerji hattı politik baskı aracı olarak kullanılmamalı. Tek bir darboğaz tedarik zincirlerini bozabilir ve binlerce kilometre ötedeki ekonomileri etkileyebilir” dedi.
Ülkelerin temel güzergâhlara, pazarlara ve kaynaklara erişimlerini güvence altına almaya çalışmasının doğal olduğunu ifade eden Fidan, bu erişimin kısıtlanmasının güvensizlik ve rekabeti artıracağı uyarısında bulundu.
“Koridorları çeşitlendirmeliyiz”
Ekonomik güvenlik ile küresel bağlantısallığın birbirine alternatif olarak görülmemesi gerektiğini dile getiren Fidan, mevcut rotaların güçlendirilmesi ve yeni güzergâhların oluşturulmasının önemine işaret etti.
“Bağlantısallık sıfıra düşürülmemelidir. Stratejik zorunluluk, bağlantısallığı daha çeşitlendirilmiş, dirençli ve kapsayıcı hale getirmektir” diyen Fidan, koridorların çeşitlendirilmesinin erişimi artıracağını ve tedarik zincirlerini güçlendireceğini belirtti.
Türkiye’nin bu yaklaşımı savunduğunu vurgulayan Fidan, coğrafi konumun tek başına yeterli olmadığını, altyapı yatırımları ve diplomasinin de bu potansiyeli stratejik değere dönüştürdüğünü söyledi.
Orta Koridor’un Güney Kafkasya üzerinden Türkiye’ye uzanan önemli bir ticaret ve taşımacılık güzergâhı olduğunu kaydeden Fidan, Körfez’i Irak ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı hedefleyen projelerin de bölgesel bağlantısallık açısından önem taşıdığını ifade etti. Türkiye’nin enerji kaynaklarını ve tedarik güzergâhlarını çeşitlendirmeye çalıştığını aktardı.
“Anlaşmazlıklar küresel ekonomiyi durdurmamalı”
Altyapı yatırımlarının tek başına güvenli bağlantısallık sağlamayacağını belirten Fidan, diplomatik girişimlerin ve bölgesel sahiplenmenin önemini şu sözlerle anlattı:
“Rotalar korunmalıdır. Çatışmalar kısıtlanmalıdır. Politik anlaşmazlıklar global ekonomileri sürdüren sistemleri paralize etmemelidir. Bu yüzden Türkiye bu enstrümanları kullanıyor. Sürdürülebilir diplomasi sağlamaya, bölgesel sahipliği korumaya çalışıyor.”
Türkiye’nin Karadeniz’deki girişimlerinin temel gıda ürünlerinin sevkiyatının sürdürülmesine katkı sağladığını belirten Fidan, “En zor koşullarda bile diplomatik etkileşim ve yüksek seviyeli diyaloglarla yüksek değerli çözümler üretebiliyoruz” dedi.
Bölgesel güvenlik alanındaki iş birliklerine de değinen Fidan, Mekke Savunma İttifakı’nın Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ı kolektif savunma çerçevesinde bir araya getirdiğini kaydetti.
TRT World Forum’un “Merkezsiz Dünya” temasına işaret eden Fidan, küresel liderliğin tek bir merkezde toplanmak zorunda olmadığını, ülkelerin sorumlulukları paylaşarak ortak çözümler geliştirebileceğini ifade etti.
