Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TürkMedya E-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nde Türkiye'nin e-ticaret, perakende sektörü ve ticaret politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bolat, sebze ve meyve ticaretinde fiyat artışlarının sınırlandırılması amacıyla hazırlanan yeni Hal Kanunu taslağının tamamlandığını açıkladı.
Taslağın AK Parti TBMM Grup Başkanlığı nezdinde kamu ve özel sektör temsilcileriyle değerlendirildiğini aktaran Bolat, yeni düzenlemeyle fiyat artışlarının aşağı çekilmesinin yanı sıra kooperatifleşmenin artırılması ve üretici birliklerinin güçlendirilmesinin amaçlandığını söyledi.
Düzenlemenin yeni yasama döneminde Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.
E-ticaret hacmi 4,5 trilyon lirayı aştı
Türkiye'de internet kullanım oranının 2026 itibarıyla yüzde 92,3'e ulaştığını belirten Bolat, internet üzerinden mal ve hizmet sipariş edenlerin oranının da yüzde 60 seviyesine çıktığını açıkladı.
Ticaret Bakanlığının Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi verilerine göre Türkiye'nin e-ticaret hacmi, 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 52 artarak 4,5 trilyon lirayı aştı. Dolar bazındaki hacim yüzde 29 yükselerek 115,5 milyar dolara ulaştı.
Perakende e-ticaret hacmi de yüzde 52 artışla 2 trilyon 457 milyar liraya çıktı. E-ticaretin milli gelir içindeki payı 2019'da yüzde 2,7 iken 2025'te yaklaşık yüzde 7'ye yükseldi.
Toplam ticaret içerisinde e-ticaretin payı ise aynı dönemde yüzde 4,5'ten yüzde 19,3'e çıktı. İşlem sayısı 2019'daki 1 milyar 360 milyondan yaklaşık 6 milyara yükselirken, perakende e-ticaretteki işlem sayısı 380 milyondan yaklaşık 2 milyara ulaştı.
E-ticaret yapan işletme sayısı 634 bine çıktı
Türkiye'de e-ticaret faaliyeti yürüten işletme sayısının 2019'da 64 bin olduğunu hatırlatan Bolat, bu sayının 2025 sonunda 634 bine yükseldiğini belirtti.
E-ticaret işletmelerinin yüzde 75'inin şahıs işletmesi, yüzde 21'inin limited şirket ve yüzde 4'ünün anonim şirketlerden oluştuğunu aktaran Bolat, sektörün geniş bir işletme tabanına yayıldığını ifade etti.
Sahte ve aldatıcı reklamlar, taklit ürünler ve tüketiciyi yanıltan satış yöntemleriyle mücadele amacıyla mevzuat çalışmalarının sürdüğünü belirten Bolat, elektronik ticarette kurallı piyasa yapısının güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Türk şirketlerine küresel e-ihracat hedefi
Türkiye'deki e-ticaret şirketlerinin küresel pazarlarda daha güçlü hale gelmesini hedeflediklerini belirten Bolat, e-ihracata yönelik desteklerin sürdüğünü söyledi.
Bu yıl 134 firmanın e-ihracat desteklerinden yararlandığını ve toplam 638 milyon lira destek sağlandığını açıklayan Bolat, destek verilen ülke sayısının ilk etapta 35'e çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti.
E-İhracat Konsorsiyumu modeline 15 firmanın dahil olduğunu aktaran Bolat, yapay zeka destekli E-Kolay İhracat Platformu'nun da ihracatçılara hizmet verdiğini belirtti.
Avrupa Birliği'nin 1 Temmuz'da yürürlüğe giren e-ithalat düzenlemesi kapsamında getirilen ek vergilerin, yapılan görüşmeler sonucunda Türkiye'nin e-ihracat ürünlerine uygulanmadığını da ifade etti.
Perakende ticaret 23 trilyon liraya ulaştı
Türkiye'de yaklaşık 4,8 milyon işletmenin bulunduğunu, bunların 1,6 milyonunun perakende sektöründe faaliyet gösterdiğini belirten Bolat, toplam perakende ticaret büyüklüğünün yaklaşık 23 trilyon liraya ulaştığını söyledi.
Gıda perakendeciliğinin cirosunun 2021'de 467 milyar liradan 2025 sonunda 4,6 trilyon liraya yükseldiğini aktaran Bolat, bu alanın toplam perakende ticaret içerisindeki payının yaklaşık yüzde 20 olduğunu kaydetti.
Bakanlığın hedefinin geleneksel ve organize perakendeciliğin yıkıcı rekabete yol açmadan dengeli biçimde büyümesini sağlamak olduğunu belirtti.
Haksız ticari uygulamalara karşı yeni kurallar
Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında üretici, tedarikçi ve perakendeci arasındaki ilişkiler için yeni kurallar getirildiğini belirten Bolat, kampanya maliyetlerinin kampanyaya katılmak istemeyen tarafa yüklenmesi ve ürün talebini doğrudan etkilemeyen hizmetler için raf veya yer kirası talep edilmesi gibi uygulamaların yasaklandığını açıkladı.
Üretim tarihinden itibaren 30 gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünlerinde azami ödeme süresinin 45 gün olduğunu aktaran Bolat, küçük ölçekli üretici ve tedarikçiler açısından bu sürenin 30 güne kadar indiğini söyledi. Diğer tarım ve gıda ürünlerinde ise azami ödeme süresinin 60 gün olduğunu belirtti.
Fahiş fiyata 1,8 milyon liraya kadar ceza
Fahiş fiyat ve stokçulukla mücadelede yaptırımların artırıldığını açıklayan Bolat, 2026 itibarıyla fahiş fiyat artışında idari para cezasının yaklaşık 180 bin liradan başlayarak 1 milyon 806 bin liraya kadar çıktığını belirtti.
Stokçulukta ise cezaların 1 milyon 806 bin liradan başlayıp 21 milyon 674 bin liraya kadar yükseldiğini aktaran Bolat, tekrarlanan ihlallerde iş yeri kapatma yaptırımının uygulanabildiğini kaydetti.
322 bin firma ve 39 milyon ürün denetlendi
Ticaret Bakanlığının piyasa gözetimi ve denetim faaliyetlerine ilişkin rakamları da paylaşan Bolat, 2011'de denetlenen ürünlerde yüzde 32 olan güvensizlik oranının 2025'te yüzde 1 seviyesine kadar gerilediğini açıkladı.
2026'nın ilk 8 ayında yaklaşık 322 bin firma ile 39 milyon ürünün denetlendiğini belirten Bolat, güvensiz ürün, fahiş fiyat ve haksız ticari uygulamalar nedeniyle toplam 2 milyar 240 milyon liralık idari para cezası uygulandığını söyledi.
Esnafa kredi limiti 1,5 milyon liraya yükseldi
Esnaf ve sanatkarlara yönelik finansman desteğinin de sürdüğünü aktaran Bolat, 2002'den bu yana Halkbank aracılığıyla toplam 853 milyar liralık kredi kullandırıldığını, bunun 460 milyar lirasının son 3 yılda sağlandığını belirtti.
2025'te 257 bin kredi kullandırımıyla 178 milyar liralık finansman sağlandığını açıklayan Bolat, 2026'nın ilk 8 ayında ise 137 bin kredi kullandırımıyla yaklaşık 123 milyar liralık finansmana ulaşıldığını kaydetti.
İşletme sermayesi kredi limitinin 1 milyon liradan 1,5 milyon liraya, ticari araç değişimi, makine, demirbaş ve iş yeri yatırımlarına yönelik kredi limitinin ise 2,5 milyon liradan 3,5 milyon liraya çıkarıldığını bildirdi.
"Amacımız ticaretin ve ekonominin güçlenmesi"
Perakende sektörünün milyonlarca kişinin geçimini sağladığını belirten Bolat, iklim şartları, kuraklık, don, lojistik sorunlar ve arz-talep dengesizliklerinin fiyatlar üzerinde doğrudan etkili olabildiğine dikkat çekti.
Üretimin artırılması, denetimlerin güçlendirilmesi ve mevzuatın etkin uygulanmasının fiyat artışlarının kontrol altına alınmasında önemli olduğunu belirten Bolat, zirvedeki konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Amacımız bütün ticaretin gelişmesi, güçlenmesi, ekonominin büyümesi ve güçlenmesi. Vatandaşlarımızın da hakkaniyetli ticaret koşullarıyla, adil ticaret uygulamalarıyla ve haksız fiyatlara maruz kalmadan alışveriş yapabilmelerini sağlamak."
