Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresiz olarak ödenmesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ifadesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle yaptığı başvuru üzerine alındı.
Yüksek Mahkeme, başvuruyu bugünkü gündeminde değerlendirerek oy çokluğuyla kabul etti. Böylece boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin, diğer taraftan süresiz nafaka talep etmesine imkan veren hüküm yürürlükten kaldırıldı.
İptal edilen düzenlemeye göre, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun daha ağır olmaması şartıyla ve karşı tarafın mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebiliyordu. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise şart olarak aranmıyordu.
Süresiz nafaka uygulaması uzun yıllardır kamuoyunda tartışma konusu olurken, son olarak Adalet Bakanı Akın Gürlek de boşanma davalarının uzun sürmesinin mağduriyetlere yol açtığını belirterek mevcut sistemde değişiklik yapılacağını açıklamıştı.
Mevcut sistemde nafaka türleri
Türk hukukunda farklı amaçlara yönelik çeşitli nafaka türleri bulunuyor. Bunlar arasında eşe ödenen yoksulluk nafakası, çocuklar için iştirak nafakası ve aile bireyleri adına talep edilebilen yardım nafakası yer alıyor.
Boşanma davası devam ederken ekonomik olarak güçsüz durumda bulunan eş ve çocukların korunması amacıyla tedbir nafakası uygulanabiliyor. Bu nafaka türü, boşanma kararının kesinleşmesiyle sona eriyor.
Türkiye'de en fazla tartışılan nafaka türü ise yoksulluk nafakası olarak öne çıkıyor. Bu nafakanın bağlanabilmesi için nafaka talep eden eşin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması, diğer eşe göre daha ağır kusurlu bulunmaması ve karşı tarafın ödeme gücüne sahip olması gerekiyor.
Kanunda herhangi bir süre sınırı bulunmamakla birlikte, yoksulluk nafakası her koşulda ömür boyu devam etmiyor. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi halinde ödeme kendiliğinden sona ererken, mahkeme kararıyla fiilen evli gibi yaşanması, yoksulluğun ortadan kalkması, düzenli gelir elde edilmesi, haysiyetsiz yaşam sürüldüğünün tespiti veya nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi gibi durumlarda da nafaka kaldırılabiliyor.
Çocuklar için ödenen iştirak nafakası ise velayeti üstlenen ebeveyne, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer temel ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlamak amacıyla veriliyor. Bu ödeme genellikle çocuk 18 yaşına ulaşıncaya kadar devam ediyor. Eğitimin sürmesi halinde ise yardım nafakası gündeme gelebiliyor.
