Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), nükleer enerji alanında Türkiye ile Kanada arasındaki işbirliğinde yeni bir aşamaya sahne oldu. Türkiye'de yeni nükleer enerji santrali projelerinin geliştirilmesinden sorumlu TÜNAŞ ile AtkinsRealis arasında, CANDU reaktör teknolojisini kapsayan fizibilite ve ön tasarım mühendisliği mutabakatı imzalandı.
Anlaşmanın imza töreni, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin'in katılımıyla gerçekleştirildi. AtkinsRealis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards'ın şahitliğinde düzenlenen törende imzaları TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve AtkinsRealis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian attı.
Ön fizibiliteden kapsamlı mühendislik aşamasına geçiliyor
İki şirket arasında nükleer enerji alanındaki işbirliğinin ilk adımı, Bakan Bayraktar'ın mart ayı başında Kanada'ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında atılmıştı. Ziyarette imzalanan mutabakat zaptının ardından yürütülen ön fizibilite çalışmalarında sona gelindi. COP31 kapsamında imzalanan yeni anlaşmayla birlikte CANDU reaktör teknolojisine yönelik daha kapsamlı fizibilite ve ön tasarım mühendisliği süreci başlatıldı.
Santralin kurulacağı saha ve finansman modeli değerlendirilecek
Anlaşmanın kapsamı yalnızca reaktör teknolojisinin teknik açıdan incelenmesiyle sınırlı kalmayacak. Türkiye'de geliştirilmesi değerlendirilen nükleer santral projesinin kurulabileceği saha, CANDU teknolojisinin seçilecek alana uyarlanması ve santralin işletme süreçleri ayrıntılı biçimde ele alınacak.
Çalışmalar kapsamında projenin ekonomik ve finansal boyutu da incelenecek. Yerli sanayinin projeye katılımının artırılması, ihtiyaç duyulan nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve eğitim planlamasının oluşturulması için hazırlıklar yapılacak.
Bunun yanı sıra proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve olası risklere ilişkin değerlendirmeler gerçekleştirilecek. Fizibilite çalışmalarından ön tasarım mühendisliğine uzanan süreçle projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaştırılması, olası yatırım kararlarına dayanak oluşturacak güvenilir verilerin elde edilmesi hedefleniyor.
Bayraktar: Yerli sanayimizin maksimum katılımı vazgeçilmez önceliğimiz
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmaya ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye ile Kanada arasındaki nükleer enerji işbirliğinin somut ve ileri bir aşamaya taşındığını vurguladı.
TÜNAŞ ile Candu Energy Inc. arasında imzalanan mutabakatla CANDU reaktör teknolojisi özelinde kapsamlı Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği (FEED) aşamasına geçildiğini aktaran Bayraktar, Türkiye'de geliştirilecek yeni nükleer santral projesinin farklı yönleriyle değerlendirileceğini ifade etti.
Bayraktar, sürecin öncelikleri arasında yerli sanayinin projeye katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinin bulunduğuna dikkati çekerek şu değerlendirmede bulundu:
"Sürecin bizim için en kritik ve vazgeçilmez boyutu ise yerli sanayimizin sürece maksimum katılımı ve nitelikli insan kaynağımızın geliştirilmesidir. Bu doğrultuda, güçlü bir yerlileştirme ve eğitim planlamasıyla birlikte proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk analizlerine yönelik çalışmaları titizlikle yürüteceğiz."
Nükleer enerjide uzun vadeli yol haritası şekillenecek
Yürütülecek çalışmaların olası yatırım kararları açısından önemli bir temel oluşturacağını belirten Bayraktar, teknik ve ticari değerlendirmelerin tamamlanmasıyla projenin sonraki aşamalarına ilişkin yol haritasının netleşeceğini kaydetti.
Bakan Bayraktar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliğini kapsayan bu süreç, projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaşmasını sağlayarak nihai yatırım kararlarımız için son derece güvenilir bir zemin oluşturacaktır. Nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritamızı netleştirecek ve arz güvenliğimizi tahkim edecek bu adımın ülkelerimiz için hayırlı olmasını diliyorum."
