Çocuk suçlarında yeni dönem: 18 yaş altına müebbet hapis yolu açıldı

0
Çocuk suçlarında yeni dönem: 18 yaş altına müebbet hapis yolu açıldı
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan düzenlemeyle çocukların karıştığı ağır suçlara ilişkin cezalar yeniden düzenlendi. 15-18 yaş grubundaki çocuklara, suçun niteliğine göre müebbet hapis cezası verilebilmesinin önü açılırken, bazı ağır yaralama ve kasten öldürme suçlarında yaş indiriminin uygulanmaması da mümkün hale geldi. Düzenlemeyle ayrıca çocukların adli süreçte takibi, ailelerin sorumlulukları ve kesici aletlerin satışına ilişkin yeni hükümler getirildi.

TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle çocuklara yönelik cezai hükümler yeniden ele alınırken, koruyucu ve destekleyici tedbirlerin kapsamı da genişletildi.

Yeni düzenlemeyle birlikte kamuoyunda kullanılan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi yerine bazı kanun hükümlerinde "adli süreçteki çocuk" ifadesi kullanılacak.

"Suça sürüklenen çocuk" yerine "adli süreçteki çocuk" denilecek

Çocuk Koruma Kanunu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümlerinde yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" şeklinde değiştirilecek.

Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.

15-18 yaş grubunda müebbet hapis düzenlemesi

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocukların ağır suçlarda alabileceği cezalara ilişkin oldu.

Buna göre, suçun işlendiği sırada 15-18 yaş arasında bulunan kişi hakkında suçun karşılığı ağırlaştırılmış müebbet hapis ise 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.

Ayrıca kasten öldürme ile bazı ağır yaralama suçlarında, çocuğun kastının ağırlığı, suçun amacı ve saiki, suçun işleniş biçimi ve daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınarak hakim tarafından yaş indirimi uygulanmamasına karar verilebilecek.

Çocuğun silaha ulaşmasını sağlayana hapis

Ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi ve bu nedenle çocuk tarafından ele geçirilmesine yol açılması da cezai yaptırıma bağlandı.

Fiilin daha ağır bir suçu oluşturmaması halinde, çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.

Ceza sorumluluğu olmayan çocuklar da takip edilecek

Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için "yönlendirme tedbirleri" uygulanabilecek.

Bu kapsamda;

  • Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri,
  • Dijital risklerden korunma tedbiri,
  • Kitap ve kütüphane tedbiri,
  • Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri,
  • Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri

uygulanabilecek.

Tedbirlerin uygulanması sırasında direnç veya zorluk yaşanması halinde kolluktan yardım istenebilecek.

Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından, il ve ilçelerde ise ilgili kurumların koordinasyonuyla yürütülecek. Uygulamaların takibi vali ve kaymakamlar tarafından yapılacak.

Anne, baba ve vasiler için tazyik hapsi

Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen ana, baba veya vasiler açısından da yaptırımlar artırıldı.

Daha önce "1 yıla kadar" olan hapis cezası, yeni düzenlemeyle "3 aydan 2 yıla kadar" uygulanabilecek.

Ayrıca sorumlu kişinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, ihlal edilen tedbirin niteliği ve aykırılığın ağırlığı dikkate alınarak çocuk hakiminin kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.

15 yaşından küçüklere sosyal inceleme zorunluluğu

Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirildi.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde ise uygun görülen yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanabilecek.

Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın düşük olması halinde, çocuk hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilecek.

Kesici aletlerin çocuklara satışı yasaklanıyor

Düzenlemeyle bıçak ve diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına ilişkin de yeni kurallar getirildi.

Her türlü bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin, ruhsatlandırılmış yerler ve ilgili yönetmeliğe göre izin verilen iş yerleri dışında satılması veya sergilenmesi yasaklanacak.

18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın alması, satın almalarına izin verilmesi veya taşımaları da yasaklanacak.

Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ceza 10 bin liraya çıkacak.

Bu düzenleme 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.

Minguzzi cinayeti düzenlemenin gündemindeki örneklerden biri oldu

Türkiye'de çocukların karıştığı ağır suçlara ilişkin tartışmaların en dikkat çekici örneklerinden biri, 14 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi'nin öldürülmesi oldu.

Minguzzi, 24 Ocak 2025'te Kadıköy'deki bir bit pazarında 15 yaşındaki Berkay Budak tarafından bıçaklandı. Davada cinayetten yargılanan sanıklardan Berkay Budak ve Umutcan Baba 24'er yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Atlas Çağlayan cinayeti

İstanbul Güngören'de 14 Ocak 2026'da iki grup arasında "yan bakma" nedeniyle çıkan kavgada 15 yaşındaki Efe Çekli, 17 yaşındaki Atlas Çağlayan'ı bıçaklayarak öldürdü.

Çekli hakkında hazırlanan iddianamede "çocuğa karşı kasten öldürme" ve diğer suçlardan 21 yıl 7 aya kadar hapis cezası talep edildi. Davanın yargılaması sürüyor.

Kayra Ataman cinayeti

Ankara'da 9 Haziran 2026'da 16 yaşındaki lise öğrencisi Kayra Ataman, kız arkadaşıyla parkta yürüdüğü sırada yaşanan tartışmanın ardından bıçaklanarak öldürüldü.

Olayda Burak Ehlil'in 17 yaşındaki oğlu T.E.E'nin de kavgaya dahil olduğu ve Ataman'ı bıçakladığı belirtildi.

Gürlek: "Çetelerle mücadelede yeni bir boyuta geçeceğiz"

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile İstanbul Esenyurt'ta vatandaşlarla bir araya geldiği programda, çocukları kullanan organize suç örgütlerine karşı mücadele mesajı verdi.

Gürlek, "Gençlerimizi, çocuklarımızı, ailelerimizi ve toplumun her kesiminden vatandaşlarımızı tehdit eden; ülkemizin gelecek nesillerini zehirleyen, ekonomik anlamda çekirdek ailelerimizi çökerten, uyuşturucu belası, sanal bahis ve kumar ile sokak çeteleriyle mücadelede artık yeni bir boyuta geçeceğiz." dedi.

Gürlek, devletin suç örgütlerine karşı kararlı şekilde mücadele edeceğini belirterek, "Kendisini devletin gücünün üzerinde görenler şunu iyi bilsin; devlet tepenize binecek ve gereği neyse yapacak. Tüm illegal yapılanmaların kılcal damarlarına kadar inerek hesap soracağız." ifadelerini kullandı.

 

Yorum Yazın