COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 hazırlıkları kapsamında düzenlenen Dirençli Şehirler Programı'nda Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele, afetlere hazırlık, sıfır atık ve şehirlerin dirençliliğine yönelik çalışmalarını anlattı.
Bir otelde gerçekleştirilen programda konuşan Kurum, Antalya'da verilen sözlerin somut projelere ve uygulamalara dönüşeceği bir “Uygulama COP”u gerçekleştirmek için yoğun şekilde çalıştıklarını söyledi.
COP31 eylem gündeminin temiz enerji dönüşümü, yeşil sanayi, Sıfır Atık, gıda güvenliği, İklim Uygulama Köprüsü, dirençli şehirler, gençlik ve okyanuslar başta olmak üzere 10 ana başlık üzerine oluşturulduğunu hatırlatan Kurum, farklı koşullar ve zorluklara rağmen çözüm üretmeye devam edeceklerini belirtti.
“Afet yönetimi yalnızca afet sonrası mücadele değil”
Türkiye'nin iklim değişikliğinin etkilerini doğrudan deneyimlediğini ifade eden Kurum, yangın, sel ve kuraklığın yanı sıra 6 Şubat depremlerinin ülke tarihindeki en ağır sınamalardan biri olduğunu söyledi.
Depremlerin ardından yürütülen yeniden inşa çalışmalarına değinen Kurum, önceliklerinin depremzedeleri en kısa sürede güvenli yuvalarına kavuşturmak olduğunu belirtti.
Kurum, bu kapsamda üretim hızını saatte 23, günde ise 550 konuta çıkardıklarını ifade ederek, 27 Aralık 2025 itibarıyla 11 ilde 455 bin konut ve iş yerinin tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiğini açıkladı.
Deprem konutlarının iklim dirençli, Sıfır Atık uyumlu ve enerji verimli şekilde tasarlandığını aktaran Kurum, yeniden inşa çalışmalarının yalnızca yapı üretiminden ibaret olmadığını vurguladı.
“Biliyoruz ki afet yönetimi, yalnızca afet sonrası mücadele değil, riskleri görmek, yapı stokunu güçlendirmek, yerel yönetimleri desteklemek ve şehirleri dirençli biçimde kurmaktır.” diyen Kurum, 11 ilde edinilen deneyimin Türkiye'nin diğer şehirlerine aktarılması için çalıştıklarını söyledi.
Kentsel dönüşüm, sosyal konut ve TOKİ projeleriyle şehirlerin afetlere karşı daha dayanıklı hale getirilmesini hedeflediklerini belirten Kurum, iklim değişikliğiyle mücadele ile afet yönetiminin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini kaydetti.
Dirençli şehirler için yeni finansman modelleri
Kurum, dirençli şehirlerin COP31 gündeminin temel başlıklarından biri olmasının nedeninin, afetlere hazırlık ile iklim değişikliğine uyum çalışmalarını ortak bir çerçevede ele almak olduğunu ifade etti.
Şehirlerin dayanıklılığını artırmak için yeni finansman mekanizmalarına ihtiyaç bulunduğuna dikkati çeken Kurum, dirençli altyapı ve bina standartlarının küresel ölçekte yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Yeşil bina sertifikasyonunun güçlendirilmesinin de bu sürecin önemli unsurlarından biri olduğunu belirtti.
Deprem bölgesinde uygulanan yeni bina modellerine ilişkin bilgi veren Kurum, deprem sonrasında geliştirilen sıfır enerjili bina konseptiyle enerji tüketiminin yüzde 39, sera gazı emisyonlarının ise yüzde 38 azaltıldığını açıkladı.
COP31 sürecinde hedeflerin yalnızca uluslararası taahhütler olarak kalmayacağını belirten Kurum, ölçülebilir sonuçlara dayanan uygulamaların hayata geçirileceğini söyledi.
“Dünyaya hedef sunmakla kalmayacağız; uygulanmış örnekler, ölçülmüş sonuçlar ve ölçeklendirilebilir bir model de önereceğiz.” ifadelerini kullandı.
Depozito İade Sistemi'nde 100 milyon ambalaj aşıldı
Konuşmasında enerji ve kaynak verimliliğine de değinen Kurum, bu konuların yalnızca çevre politikalarının değil, ekonomik kalkınmanın ve gelecek nesillere karşı sorumluluğun da bir parçası olduğunu söyledi.
Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık çalışmalarının devlet politikası, yerel uygulamalar ve toplumun katılımıyla küresel bir çevre hareketine dönüştüğünü ifade eden Kurum, Depozito İade Sistemi'yle yeni bir aşamaya geçildiğini belirtti.
Kurum, sistemin geldiği noktayı şu sözlerle anlattı:
“Depozito İade Sistemi ile yepyeni bir evreye geçtik. Bugün 81 ilde vatandaşımız artık atıklarını depozito iade noktalarına götürüyor ve her götürdüğü atıktan, ambalajdan 1 lira ücret alıyor.”
Temmuz başında uygulamaya alınan sistem kapsamında dönüştürülen ambalaj sayısının 100 milyonu aştığını açıklayan Kurum, vatandaşların projeye gösterdiği ilginin arttığını söyledi.
“Türkiye bu projeyi sahiplendi. İnşallah milletimizin çok sevdiği DOA'yı daha da büyütecek, yaygınlaştıracak, etki alanını şehirlerimizin her noktasına taşıyacağız.” diyen Kurum, sistemin kapsamının genişletileceğini kaydetti.
Belediyelere 2,5 milyar avroluk finansman paketi
Türkiye'deki belediyelerin su, ulaşım, atık, enerji, afet yönetimi ve sosyal hizmetler gibi çok sayıda alanda önemli bir uygulama kapasitesine sahip olduğunu belirten Kurum, merkezi yönetim ile yerel yönetimlerin ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesinin sonuçları güçlendireceğini ifade etti.
Kurum, Asya Kalkınma Bankası ve diğer çözüm ortaklarıyla yaklaşık 2,5 milyar avroluk finansman paketleri üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Söz konusu kaynakların belediyelerin iklim değişikliğiyle mücadele, su kayıp ve kaçaklarının azaltılması, atık suyun arıtılması ve yeniden kullanılması, yenilenebilir enerji, ulaşım ve atık bertarafı projelerinde kullanılmasının planlandığını belirten Kurum, belediyelerden de bu alanlarda ölçülebilir ve finansmana hazır projeler geliştirmelerini istedi.
“İnşallah çok yakın zamanda sonuç alacak, belediyelerimizin iklim değişikliğiyle mücadele, su kayıp kaçaklarının azaltılması, atıksuların arıtılması ve yeniden kullanılması, yenilenebilir enerji yatırımları, ulaşım ve atık bertarafı çalışmaları için gereken her türlü desteği vereceğiz.” diyen Kurum, belediyelerin kayıp ve kaçakları ölçmesini, atık ve enerji kullanımını takip etmesini ve afet risklerini mahalle ölçeğinde belirlemesini beklediklerini söyledi.
Uluslararası finans kuruluşlarına da işbirliği çağrısı yapan Kurum, ulusal iklim hedeflerinin yatırım yapılabilir projelere dönüştürülmesini ve finansman kaynaklarının sahaya daha hızlı ulaştırılmasını amaçladıklarını belirtti.
Bu kapsamda proje geliştirme, risk alma, uygulama ve sonuçları ölçme anlayışıyla hareket edeceklerini kaydeden Kurum, iklim politikalarının somut yatırımlara dönüştürülmesi için ulusal ve uluslararası paydaşlarla işbirliğinin güçlendirileceğini ifade etti.
