Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı'na bağlı araştırma kuruluşu olan İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) ve KaloCyte isimli biyoteknoloji şirketi, duyanları ilk etapta şaşkına çeviren ve tıp dünyasında çığır açacak bir proje üzerinde çalışıyor. Akut Müdahale İçin Sahada Kullanılabilir Sentetik Kan Çözümleri (FSHARP) isimli projede görev alan yetkililer, yürütülen çalışmalarda toz halinde sentetik kan üretimi konusunda başarı sağlandığını ve hayvanlar üzerinde yapılan testlerde herhangi bir sorunla karşılaşılmadığını açıkladı. Savaş alanlarında kan kaybından ölümleri en aza indirmeyi amaçlayan proje kapsamında geliştirilen ErythroMer isimli ürün, kanamalı travma sırasında insan kanının hayati fonksiyonlarını taklit etmeyi amaçlıyor. Laboratuvar ortamında geliştirilen bu ürün, uzun süreler boyunca ortam sıcaklığında stabil kalarak soğutma gerektirmeden taşınabiliyor ve bu sebeple lojistik operasyonların daha kolay ve az maliyetle gerçekleşmesini sağlıyor.
Milliyet gazetesinden Oğuzcan Atış'ın haberine gröe DARPA tarafından yürütülen FSHARP programının yöneticisi Yarbay Robert Murray, konuya ilişkin geçtiğimiz günlerde verdiği bir röportajda toz halinde sentetik kan üretimi konusunda başarı kaydedildiğini söyledi. Üretilen sentetik kanın toz halinde ve steril edilmiş su ile beraber iki ayrı torbada taşındığını ifade eden Murray, bu sayede gerektiği zamanlarda toz halindeki sentetik kanın hızlı şekilde steril edilmiş suyla karıştırılarak müdahaleye hazır hale geldiği bilgisini paylaştı.
Üretim aşamasının başarılı şekilde tamamlandığını belirten Murray, “Hayvanlarda yapılan testlerde de başarı elde ettik. Bu başarıyla tamamlandığında gerçekten çığır açıcı bir proje olacak." şeklinde konuştu ve testlerin bir sonraki aşamasının, insan deneyleri de dahil olmak üzere Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından yapılacağını söyledi. Murray, barış dönemindeki askeri operasyonlarda kan nakline çok nadir ihtiyaç duyulmasının, orduları gelecekteki olası bir savaşa karşı hazırlıksız bırakma riski taşıdığına dikkat çekti.
DARPA, bu projede 2016 yılında kurulan ABD merkezli bir biyoteknoloji şirketi olan KaloCyte ile birlikte çalışıyor. Şirketin, 2000’li yıllarda başlayan sentetik kan üretimi çalışmalarını bir ürüne dönüştürmek maksadıyla kurulduğu ve bu sebeple DARPA tarafından hibe edilen fonlarla çalışmalar yürüttüğü biliniyor. Bu alanda yürütülen çalışmalar, 2023 yılında DARPA’nın da FSHARP programıyla dahil olması sebebiyle genişletilmiş ve bu kapsamda KaloCyte'ın da içinde bulunduğu Maryland Üniversitesi liderliğindeki konsorsiyuma 46 milyon dolarlık devasa bir fon aktarılmıştı. Proje takvimine göre mevcut test çalışmaları 2027'nin ortalarına kadar sürecek. KaloCyte and DARPA, bu testlerin ardından ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nden (FDA) onay alarak insanlar üzerindeki ilk klinik deneylere (Faz 1) başlamayı planlıyor.
